پرش به محتوا

تاریخچه بیمه

دانشنامهٔ آزاد بیمه به زبان فارسی

تاریخچه بیمه به سده‌ها پیش بازمی‌گردد؛ هرچند شکل امروزی آن محصول تحولات تجاری و صنعتی چند قرن اخیر است.

بیمه در جهان

ریشه‌های اندیشه‌ی بیمه را می‌توان در تمدن‌های کهن جست‌وجو کرد. بازرگانان بابلی و فنیقی برای کاهش زیان ناشی از حوادث دریایی و کاروانی، نوعی توزیع ریسک را به کار می‌بردند. در دوران رونق تجارت دریایی مدیترانه، «وام دریایی» رواج داشت که در آن بازپرداخت وام منوط به رسیدن سالم کشتی به مقصد بود.

نخستین قراردادهای بیمه‌ی دریایی به شکل مدرن در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی در شهرهای بندری ایتالیا پدید آمد. با گسترش تجارت جهانی، بیمه آتش‌سوزی پس از آتش‌سوزی بزرگ لندن در سال ۱۶۶۶ میلادی رونق گرفت و قهوه‌خانه‌ی «لویدز لندن» به مرکز بیمه‌گری دریایی بدل شد. در سده‌های بعد، بیمه عمر و سپس انواع بیمه‌های مسئولیت و مهندسی توسعه یافتند.

بیمه در ایران

ورود بیمه به ایران به دوران قاجار بازمی‌گردد. نخستین فعالیت‌های بیمه‌ای را شرکت‌های خارجی، به‌ویژه شرکت‌های روسی و انگلیسی، در اواخر سده‌ی سیزدهم خورشیدی آغاز کردند.

نقطه‌ی عطف تاریخ بیمه‌ی ایران، تصویب قانون و نظام‌نامه بیمه و تأسیس نخستین شرکت بیمه‌ی ایرانی، یعنی بیمه ایران، در سال ۱۳۱۴ بود. در سال ۱۳۱۶ نیز قانون بیمه به تصویب رسید که هنوز هم مبنای حقوقی قراردادهای بیمه در کشور است.

با تصویب قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری در سال ۱۳۵۰، نهاد ناظر و تنظیم‌گر صنعت بیمه شکل گرفت. پس از پیروزی انقلاب، شرکت‌های بیمه ملی اعلام شدند و از اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ روند خصوصی‌سازی و تأسیس شرکت‌های بیمه‌ی خصوصی آغاز شد.

دوره‌های مهم تاریخی

سال (خورشیدی) رویداد
۱۳۱۰ تأسیس نخستین شعب شرکت‌های بیمه خارجی به‌صورت منظم
۱۳۱۴ تأسیس بیمه ایران به‌عنوان نخستین شرکت بیمه ایرانی
۱۳۱۶ تصویب قانون بیمه
۱۳۵۰ تأسیس بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
۱۳۸۰ به بعد آغاز خصوصی‌سازی و تأسیس شرکت‌های بیمه خصوصی

جستارهای وابسته