آییننامه شماره ۱۰۲ – آییننامه کارمزد نمایندگی و کارگزاری (دلالی) رسمی بیمه
آییننامه شماره ۱۰۲
آییننامه شماره ۱۰۲ با عنوان کامل «آییننامه کارمزد نمایندگی و کارگزاری (دلالی) رسمی بیمه»، یکی از مصوبات شورای عالی بیمه جمهوری اسلامی ایران است که در اجرای ماده ۱۷ قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری تصویب شده است. این آییننامه مشتمل بر ۱۵ ماده و ۶ تبصره است و چارچوب پرداخت کارمزد به نمایندگان و کارگزاران (دلالان) رسمی بیمه را در رشتههای مختلف بیمهای تعیین میکند.
ساختار کلی
آییننامه شماره ۱۰۲ در سه فصل تنظیم شده است:
- فصل اول: کارمزد بیمههای غیرزندگی
- فصل دوم: کارمزد بیمههای زندگی
- سایر مقررات
فصل اول: کارمزد بیمههای غیرزندگی
ماده ۱ – حداکثر کارمزد بیمههای غیرزندگی
حداکثر کارمزد قابل پرداخت از سوی مؤسسه بیمه در انواع بیمه غیرزندگی برای معاملات بیمهای انجامشده توسط نمایندگان و کارگزاران رسمی بیمه، بر اساس درصدی از حق بیمه پرداختشده تعیین میگردد. نرخ کارمزد بر حسب موضوع بیمه و نوع فعال (حقیقی یا حقوقی) متفاوت است. موضوعات بیمهای مشمول این ماده عبارتاند از:
بیمه آتشسوزی
- منازل مسکونی
- خطرات صنعتی موضوع جداول ضمیمه شماره ۱ آییننامه شماره ۲۵ شورای عالی بیمه
- خطرات غیرصنعتی موضوع جداول ضمیمه شماره ۲ آییننامه شماره ۲۵ شورای عالی بیمه
تبصره بند الف – میزان کارمزد مربوط به کالاهای نامبرده در جداول ضمیمه شماره ۳، ۴ و ۵ آییننامه شماره ۲۵ مصوب شورای عالی بیمه، بسته به مورد، معادل اقلام مندرج در بندهای ۲ و ۳ فوق میباشد.
بیمه باربری
- کالاهای وارداتی
- کالاهای داخلی و صادراتی
- باربری به نفع بانک
بیمه بدنه وسائط نقلیه موتوری
- وسائط نقلیه سواری
- بارکش
- اتوبوس و مینیبوس
- انواع موتورسیکلت، دوچرخه و سهچرخه
- ماشینآلات کشاورزی، راهسازی و ساختمانی
- ریلی
بیمه مسئولیت
- بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه و پوشش مازاد اختیاری
- کشتی، شناور، زیردریایی و انواع وسایل نقلیه هوایی و مالکان آنها
- متصدیان حمل و نقل بینالمللی (CMR) و داخلی
- تعهد پرداخت حقوق ورودی عبور کالای خارجی و تأمین تعهدات گمرکی در رویه عبور موقت داخلی کالا و سایر رویههای گمرکی
- سایر مسئولیتها
[[بیمه حوادث شخصی]] و درمانی
- حوادث انفرادی
- حوادث گروهی
- درمان انفرادی و خانواده
- درمان گروهی
- حوادث راننده
- مسافرتی اتباع خارجی متقاضی ورود و مسافران عازم به خارج
- دندانپزشکی انفرادی
- دندانپزشکی گروهی
بیمه اعتبار
- داخلی
- صادرات کالا و خدمات
بیمه کشاورزی و دامداری
- درمان و تلف دام سبک و سنگین، طیور و پرندگان، زنبورعسل و آبزیان
- محصولات زراعی و باغی
سایر انواع بیمه
- وجوه در صندوق و وجوه در راه (در حال حمل)
- عدمالنفع (بهصورت مستقل)
- صداقت و امانت
- انواع بیمههای مهندسی، عیوب اساسی و پنهان ساختمان و تمامخطر اموال و ماشینآلات
- بدنه وسیله نقلیه هوایی و حوادث خدمه/سرنشین آن و از دست دادن گواهی پرواز خلبان
- بدنه شناور و حوادث خدمه/سرنشین آن و مازاد جنگ و بدنه زیردریایی
- اکتشاف و استخراج نفت و گاز و پتروشیمی
- دزدی با شکست حرز (بهصورت مستقل)
- شکست شیشه (بهصورت مستقل)
- مرهونات به نفع بانک
ماده ۲ – مبنای محاسبه کارمزد
کارمزد و هزینه صدور قابل پرداخت موضوع این آییننامه باید بر مبنای حق بیمه پرداختشده محاسبه و پرداخت شود. در صورتی که به هر علت مبلغ حق بیمه پرداختشده افزایش یا کاهش یابد، به همان نسبت کارمزد نیز افزایش یا کاهش خواهد یافت.
تبصره – چنانچه مؤسسه بیمه بخشی از حق بیمه دریافتی از بیمهگذار را به موجب قوانین و مقررات مربوط (به استثنای واگذاری اتکایی اجباری) عیناً به مراجع ذیربط پرداخت نماید، این مبالغ از حق بیمه پرداختشده کسر میگردد.
ماده ۳ – هزینه صدور
مؤسسات بیمه میتوانند به شرط صدور بیمهنامه توسط نماینده، علاوه بر کارمزد مقرر در این آییننامه، حداکثر به میزان ۵ درصد از حق بیمه پرداختشده، هزینه صدور پرداخت نمایند.
تبصره – هزینه صدور قابل پرداخت برای رشته بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه و مازاد اختیاری و حوادث راننده حداکثر معادل ۴ درصد میباشد.
ماده ۴ – مشارکت در سود
مؤسسه بیمه میتواند نمایندگان و کارگزاران رسمی بیمه را در سود حاصل از پرتفوی متعلق به آنها در کلیه رشتههای بیمه به استثنای بیمههای زندگی اندوختهدار و مستمری مشارکت دهد. سود قابل پرداخت نباید از ۱۵ درصد مجموع کارمزدهای پرداختی به همان نماینده یا کارگزار رسمی بیمه در سال مورد نظر بیشتر باشد.
تبصره – نحوه محاسبه سود مشارکت در منافع توسط سندیکای بیمهگران ایران تهیه و پس از تأیید بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران جهت اجرا به شرکتهای بیمه ابلاغ میشود.
فصل دوم: کارمزد بیمههای زندگی
ماده ۵ – حداکثر کارمزد بیمههای زندگی
حداکثر کارمزد قابل پرداخت برای فروش انواع مختلف بیمههای زندگی به شرح زیر تعیین میشود:
- الف – بیمههای خطر فوت ساده زمانی انفرادی و گروهی با حق بیمه سالانه، به ترتیب ۲۵ درصد و ۱۰ درصد حق بیمه وصولی
- ب – بیمههای خطر فوت ساده زمانی انفرادی و گروهی با حق بیمه یکجا به ترتیب ۴ درصد و ۳ درصد حق بیمه وصولی
- ج – بیمههای به شرط حیات با حق بیمه یکجا و سالانه حداکثر ۴ درصد حق بیمه وصولی
- د – در بیمههای مختلط خطر فوت و تشکیل سرمایه و بیمههای مختلط فوت و متصل به سرمایهگذاری (یونیت لینک) و جامع عمر (universal life) با حق بیمه سالانه حداکثر ۷۵ درصد حق بیمه سال اول، مشروط بر اینکه از ۳۰ در هزار سرمایه تجاوز نکند. ۳۰ درصد این کارمزد پس از وصول حق بیمه سال اول و در سالهای دوم تا پنجم هر سال ۱۷/۵ درصد کارمزد پس از وصول حق بیمههای مربوطه قابل پرداخت است.
- هـ – بیمههای تمام عمر مشابه بندهای (الف) و (ب) این ماده در طول دوره پرداخت حق بیمه
- و – بیمههای مستمری مشابه بند (ج) این ماده
- ز – سایر انواع بیمههای زندگی انفرادی و گروهی با حق بیمه یکجا به ترتیب ۴ درصد و ۳ درصد حق بیمه وصولی
ماده ۶ – هزینه وصول حق بیمه
مؤسسات بیمه میتوانند جز در موارد بیمههای با حق بیمه یکجا و بیمهنامههایی که به صورت گروهی صادر شدهاند، حداکثر ۳ درصد حق بیمه را بابت هزینه وصول حق بیمه به نمایندگان بیمه یا کارگزاران رسمی بیمه پرداخت نمایند.
ماده ۷ – کارمزد تشویقی
در صورتی که مجموع کارمزد پرداختی به نماینده یا کارگزار رسمی بیمه در مورد یک یا چند بیمهنامه كمتر از نصاب مقرر کارمزد پیشبینیشده در ماده ۵ باشد، مؤسسه بیمه میتواند از محل مابهالتفاوت آن به نمایندگان خود یا کارگزاران رسمی بیمه به تناسب اهمیت بیمههایی که به فروش رساندهاند، کارمزد تشویقی پرداخت نماید، مشروط به آنکه جمع کارمزد و کارمزد تشویقی پرداختی از نصابهای مقرر در ماده ۵ بیشتر نشود.
سایر مقررات
ماده ۸ – اعلام کتبی کارمزد
مؤسسه بیمه موظف است همزمان با انعقاد قرارداد با نماینده و کارگزار رسمی بیمه، میزان کارمزد قابل پرداخت را با رعایت مفاد این آییننامه و اصلاحات بعدی آن، کتباً به نماینده بیمه یا کارگزار رسمی بیمه اعلام نماید. در غیر این صورت کارمزد قابل پرداخت معادل حداکثر مقرر در این آییننامه خواهد بود.
تبصره ۱ – چنانچه به موجب مصوبات شورای عالی بیمه حداکثر میزان کارمزد قابل پرداخت به نماینده و کارگزار رسمی بیمه در هر یک از رشتههای بیمهای افزایش یا کاهش یابد، آخرین مصوبه شورای عالی بیمه مبنای کارمزد قابل پرداخت خواهد بود.
تبصره ۲ – مؤسسه بیمه میتواند در صورت توافق با نماینده یا کارگزار رسمی بیمه، میزان کارمزد قابل پرداخت برای قراردادهای بیمهای خاص را متفاوت از میزانهای مقرر در این ماده تعیین نماید.
ماده ۹ – نصاب کارمزد و هزینه صدور
مؤسسه بیمه موظف است هزینه صدور و کارمزد نمایندگان بیمه و کارمزد کارگزاران رسمی بیمه را با رعایت نصابهای زیر محاسبه و پرداخت نماید:
بخش الف – نصاب کارمزد بر حسب حق بیمه
- تا ۷٬۵۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۱۰۰ درصد کارمزد مصوب
- بیش از ۷٬۵۰۰ میلیون ریال تا ۱۵٬۰۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۵۰ درصد کارمزد مصوب نسبت به حق بیمه مازاد
- بیش از ۱۵٬۰۰۰ میلیون ریال تا ۳۰٬۰۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۲۵ درصد کارمزد مصوب نسبت به حق بیمه مازاد
- بیش از ۳۰٬۰۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۱۰ درصد کارمزد مصوب نسبت به حق بیمه مازاد
بخش ب – نصاب هزینه صدور بر حسب حق بیمه
- تا ۲٬۵۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۱۰۰ درصد هزینه صدور مصوب
- بیش از ۲٬۵۰۰ میلیون ریال تا ۷٬۵۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۲۵ درصد هزینه صدور مصوب نسبت به حق بیمه مازاد
- بیش از ۱۲٬۵۰۰ میلیون ریال تا ۱۵٬۰۰۰ میلیون ریال حق بیمه: حداکثر ۱۰ درصد هزینه صدور مصوب نسبت به حق بیمه مازاد
جستارهای وابسته
- بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
- شورای عالی بیمه
- قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری
- کارگزار رسمی بیمه
- نماینده بیمه
منابع
پانویس
این محتوا با بازنویسی خودکار آماده شده است (تاریخ ورود: 2026-06-30).
